Misschien zou ik het eerder niet aangedurfd hebben. Misschien heeft de
gevangenschap me zelfs lichtzinnig gemaakt. Mijn levensomstandigheden
verschillen slechts marginaal van die waarin ik als vrij man leefde. Het eten
bleek hier misschien iets slechter – daar wende je aan. De brits bleek iets
harder dan mijn bed thuis in Chemiestad nr. 4 – daar wende je aan. Ik kwam
iets minder vaak in de buitenlucht – daar wende je ook aan. Het ergst was de
scheiding van mijn vrouw en kinderen, vooral omdat ik tot op de dag van
vandaag niet weet wat er van hen geworden is; mijn eerste jaren in
gevangenschap waren daardoor gevuld met onrust en angst. Maar naarmate
de tijd verstreek, begon ik me rustiger te voelen en gaandeweg werd ik zelfs
steeds tevredener met mijn bestaan. Er was hier niets waar ik bang voor
hoefde te zijn. Ik had ondergeschikten noch chefs – op de gevangenbewaarders
na, die me zelden stoorden en er alleen op letten of ik me aan de orderegels
hield. Ik had beschermers noch concurrenten. De wetenschappers met wie ik
soms werd samengebracht om op de hoogte te blijven van nieuwe
ontwikkelingen op het gebied van de chemie, behandelden me beleefd en
zakelijk, zij het een beetje laatdunkend om mijn vreemde nationaliteit. Ik wist
dat niemand reden had om mij te benijden. Kortom: op een bepaalde manier
kon ik me vrijer voelen dan in de vrijheid. Maar samen met de rust groeide ook
deze wonderlijke preoccupatie met het verleden in me, en nu krijg ik geen rust
voordat ik mijn herinneringen aan een zekere veelbewogen tijd in mijn leven
heb opgeschreven. Ze hebben me in staat gesteld om te schrijven voor mijn
wetenschappelijke werk, en het wordt pas gecontroleerd op het moment dat ik
een afgerond project inlever. Ik kan mij dit enige pleziertje dus veroorloven, al
zal het het laatste zijn waar ik de mogelijkheid toe krijg.