Ik denk aan een vriendin van mij, aan dat ze niet alleen is wat ze denkt dat ze is,
maar ook wat vrienden denken dat ze is, en wat haar familie denkt dat ze is, en
zelfs wat ze is in de ogen van toevallige kennissen en volslagen onbekenden.
Over sommige dingen denken haar vrienden het een en denkt zij het ander. Zij
denkt bijvoorbeeld dat ze te zwaar is en minder ontwikkeld dan zou moeten,
maar haar vrienden weten dat ze zo slank is als wat en ontwikkelder dan de
meesten van ons. Met andere dingen is ze het eens, bijvoorbeeld dat ze
onderhoudend is in gezelschap, graag op tijd komt, graag wil dat andere
mensen op tijd komen, en dat ze haar huishouden niet op orde heeft.
Misschien moet het wel zo zijn dat de dingen waarover we het allemaal eens
zijn deel uitmaken van wat ze eigenlijk is, of wat ze eigenlijk zou zijn als er
zoiets was wat ze eigenlijk is, want als ik zoek naar wat ze eigenlijk is, vind ik
overal alleen maar tegenstrijdigheden: zelfs als zij en haar vrienden het
allemaal ergens over eens zijn, klopt datgene misschien niet in de ogen van een
toevallige kennis, die misschien wel vindt dat ze nors is in gezelschap of dat
haar kamers keurig netjes zijn, bijvoorbeeld, en die het niet geheel mis zal
hebben, omdat er tijden zijn dat ze saai is, en tijden dat ze haar huis keurig
netjes houdt, al zijn dat niet dezelfde tijden, want ze is niet netjes als ze zich
saai voelt.
Dat alles mag dan gelden voor mijn vriendin, ik denk wel eens dat ik zelf vast
ook niet helemaal weet wat ik ben, en dat anderen bepaalde dingen over mij
beter weten dan ikzelf, al denk ik dat ik alles zou moeten weten wat er te
weten valt en doe ik alsof ik dat weet. Maar zelfs als ik dat inzie, heb ik geen
andere keus dan te blijven doen alsof ik helemaal weet wat ik ben, al probeer ik
misschien ook wel eens te raden, van tijd tot tijd, wat het precies is dat
anderen weten dat ik niet weet.
Al vijftig jaar vit vit vit, en zeur zeur zeur. Wat mijn zus ook deed, het was
nooit genoeg voor mijn moeder, en voor mijn vader ook niet. Ze verhuisde
naar Engeland om er vanaf te zijn, en trouwde met een Engelsman, en toen
die doodging trouwde ze met een andere Engelsman, maar dat was niet
genoeg.
Toen kreeg ze de Orde van het Britse Rijk. Mijn ouders vlogen naar
Engeland en keken vanaf de andere kant van de balzaalvloer hoe mijn zus
daar in haar eentje kwam aanlopen en bleef staan en met de koningin van
Engeland praatte. Ze waren onder de indruk. Mijn moeder vertelde me in
een brief dat niemand die die dag een onderscheiding kreeg zo lang met de
koningin praatte als mijn zus. Dat verbaasde me niets, want mijn zus was
nooit op haar mondje gevallen, bij welke gelegenheid dan ook. Maar toen ik
mijn moeder later vroeg wat mijn zus aanhad, kon ze het zich niet erg goed
herinneren – witte handschoenen en een soort tent, zei ze.
Vier leden van het Hogerhuis hadden mijn zus in hun maidenspeech
genoemd, omdat ze zoveel voor de gehandicapten had gedaan en ze de
gehandicapten, zei mijn moeder, net zo behandelde als iedereen. Ze praatte
net zo met haar chauffeurs als met de Hogerhuisleden, en ze praatte net zo
met de Hogerhuisleden als met de gehandicapten. Iedereen hield van haar,
en niemand vond het erg dat haar huis een beetje rommelig was. Mijn
moeder zei dat het huis nog steeds rommelig was, en mijn zus lette nog
steeds niet op haar figuur, ze nodigde te veel mensen uit bij haar thuis, en ze
liet de boter de hele dag buiten de ijskast zijn, ze vertelde te veel over
privézaken aan haar vriend, de Indiase kruidenier op de hoek, en ze praatte
onophoudelijk, maar mijn vader en moeder beseften dat ze zich koest
moesten houden, want hoe konden ze nu nog iets ten nadele van haar
zeggen, ze had zoveel goeds gedaan, en werd zo bewonderd.
Ik ben trots op mijn zus, en ik ben blij voor haar vanwege de
onderscheiding, maar ik ben ook blij dat mijn vader en moeder voorlopig
het zwijgen is opgelegd, en dat ze haar voorlopig met rust zullen laten, al
denk ik niet dat dat lang zal duren, en ik vind het jammer dat de koningin
van Engeland daarvoor nodig was.
Hoewel iedereen wil dat het niet gebeurt, en hoewel het veel beter zou zijn
als het niet gebeurde, gebeurt het soms toch dat er een tweede dochter
wordt geboren en er twee zussen zijn.
Natuurlijk is elke dochter, huilend in het uur van haar geboorte, alleen
maar een mislukking die door haar vader met een bezwaard gemoed wordt
verwelkomd, aangezien de man zoons wilde. Hij probeert het opnieuw:
weer is het alleen maar een dochter. Dit is erger, want het is een tweede
dochter; dan komt er een derde, en zelfs een vierde. Hij voelt zich ellendig
tussen vrouwen. Hij leeft, in wanhoop, met zijn mislukkingen.
Gelukkig is de man die één zoon en één dochter heeft, al loopt hij een
groot risico als hij nog een zoon wil. Het gelukkigst is de man met alleen
maar zoons, want hij kan doorgaan, zoon na zoon, totdat de dochter wordt
gemaakt, en hij zal alle zoons hebben die hij zich kan wensen en ook nog
een dochtertje, om zijn tafel op te luisteren. En mocht de dochter nooit
komen, dan heeft hij al een vrouw, aan zijn echtgenote, de moeder van zijn
zoons. Aan zichzelf heeft hij geen man. Alleen zijn vrouw heeft die man. Zij
kan zich een dochter wensen, omdat ze geen vrouw heeft, maar haar
wensen worden nauwelijks gehoord. Want ze is zelf een dochter, al heeft ze
misschien geen levende ouders meer.
De enige dochter, het enige zusje van de vele broers, luistert naar de
stem van haar familie en is tevreden met zichzelf en gelukkig. Haar
zachtheid tegenover de ruwheid van haar broers, haar kalmte tegenover
hun vernielzucht, wordt bewonderd. Maar als er twee zussen zijn, is de ene
lelijker en oneleganter dan de andere, is de ene minder slim, is de ene
promiscuer. Zelfs als alle beste eigenschappen zich in één zus verenigen,
zoals meestal gebeurt, zal ze niet gelukkig zijn, omdat de andere, scheel van
afgunst, haar succes als een schaduw zal volgen.