Wanneer je denkt hoe het vroeger was, de kleine orgelman in Casablanca – je ziet hem nu nog wel op straat – smeet de jofele meiden door de dancing. Het was de tijd dat Kid Dynamite nog leefde, die alles kon op trompet en sax. Later kwam rock ’n roll. De cool jazz kwam in nachtkonserten en zwarte letter-affiches van Lou van Rees. Je werd er stil van en je vond een nieuwe ruimte. Het werd het tijdperk van weed. Zo was het vroeger. Het is ook 1965 geweest, het jaar van Yesterday en Op Art. Het is nu december 1966. Waar zullen we later aan denken?
Elk jaar een ander huis en het vierde was het beste! Daar kun je me alles over vragen en ik weet het! Mijn moeder vond er niks aan, maar ik vond het het mooiste en het heerlijkste huis dat iemand maar hebben kan!
‘Die vreselijke keuken,’ zegt mijn moeder, ‘die vloer van aangestampte klei, waardoor een open goot loopt.’ Maar dan vergeet ze eventjes hoeveel water onze pomp ineens kan geven en hoe leuk het is dat je meteen op de grond kunt zien wat je precies gepompt hebt.
‘Dat afschuwelijke fornuis dat telkens uit gaat!’
Helemaal geen afschuwelijk fornuis. Het maakte de keuken zo lekker warm. En dan de ringen waarmee je het vuurgat zo klein en zo groot kon maken als je maar wilde. Voor de weckketel of voor het kleinste keteltje, noem maar op, alles kon! En toch komt mijn allerbeste herinnering niet uit de keuken maar uit de eetkamer. Op een dag kom ik ’s morgens de kamer binnen en ik zie niet de onderkant van de tafel, zoals altijd, maar de bovenkant. Zomaar! Ik dacht: dit moet ik nooit vergeten! Als ik dit maar onthou komt alles goed. (…)
Voor ons mooiste huis van alle tijden staan twee kastanjes. Het heeft een grote voordeur en twee ramen. Aan iedere kant ervan een. Ieder raam heeft drie stel luiken. Dat heeft haast niemand. Een luik tegen de inkijk voor als we borrels gaan drinken. Een luik om de ramen te beschermen als er ontploffingen zijn en de mooiste, die met schuine latjes tegen de zon. Als die dicht zijn, dan vindt mijn moeder het wel een Fleetje leuk bij ons.
In het Vergeetwoordenboek schreef Nicolaas Matsier dat hij nooit iemand is tegengekomen die wist wat een ‘barbiertje’ was. Het eerste geluid dat me te binnen schiet, is dat van huisvrouwen die op maandag de was deden en dan de was over het wasbord haalden. Kleine plonsjes van de was in de teil hoorden erbij, net als het geluid van een wasklopper. Een ander fijn geluid kwam uit de schoenmakerij, waar een schoenmakershamer op de leest sloeg. Er zijn zoveel geluiden die verdwijnen, maar gelukkig laat het geluid van was aan de lijn zich nog horen.