Eens zullen allen die
tussen ons kwamen,
zijn weggevallen — wie
weet nog hun namen …
Eens zal de vete zijn
bijgelegd
en zal vergeten zijn
ons bitter tweegevecht.
Eens zal het weer regenen
stil, zoals toen aan zee —
Kom mij dan tegen en
ga met mij mee.
Laten we eenvoudigweg iets moois maken
het jaar na jaar opstapelen van berkenlicht
in de schaduw waarrond genadig zacht
een nachtvlinder slaapt
laten we haar kleuren nabootsen
op de knieën langs de sloot
het oog eruit halen
er een vogel van maken
de wereld ietwat kleiner
traag stelpend zingen
helpt een poosje
zorgen dat er niets verloren gaat
Er was eens een mannetje van niets. Hij had een neus van niets, een mond van niets, was gekleed in niets en droeg schoenen van niets. Hij vertrok op reis langs een weg van niets die nergens naartoe leidde. Hij ontmoette een muis van niets en vroeg: ‘Ben je niet bang voor katten?’
‘Niet echt,’ antwoordde de muis van niets, ‘in dit land van niets zijn er enkel katten van niets, met snorharen van niets en klauwen van niets. Trouwens, ik heb een diep respect voor kaas. Ik eet enkel de gaten. Die smaken naar niets, maar ze zijn best wel zoet.
‘Mijn hoofd tolt,’ zei het mannetje van niets.
‘Het is een hoofd van niets: ook al sla je het tegen de muur, dan nog zul je er niets van voelen.
Het mannetje van niets nam de proef op de som, zocht een muur om er zijn hoofd tegen te slaan, maar het was een muur van niets, en omdat hij een te grote aanloop had genomen belandde hij aan de andere kant van de muur. Ook daar was er helemaal niets, noppes, nada, niente.
Het mannetje van niets was zo moe geworden van al dat nietsen dat hij in slaap viel. En terwijl hij sliep, droomde hij dat hij een mannetje van niets was, en hij liep op een weg van niets, en ontmoette een muis van niets en at zelf ook de gaten van de kaas, en de muis van niets had gelijk: ze smaakten werkelijk naar niets.
Lieve Marrit,
Wat een vreemde week. Dinsdag heb ik ’s middags het college voor de Schrijversvakschool voorbereid. Het thema: ritmisch schrijven, met als voorbeeld een gedicht van Hindirk Hannema. Een uurtje later mailde iemand dat Hindirk dood is. Hij was nog maar 33 jaar. Ik wilde het niet geloven, dacht aan een nieuwe, rare stunt van onze lieve collega-dichter. Daar zou ik minder van opkijken. Op woensdag de hele dag met kinderboekenambassadeur Tialda Hoogeveen geworkshopt op een basisschool in Gorredijk. In de middagpauze wandelden we door het dorp. De wind wakkerde aan, er dreigde regen. ’s Avonds in Leeuwarden naar een spontaan georganiseerde bijeenkomst in de Kleine Bagijn. Stilte en tranen en vragen. Wanneer had ik hem voor het laatst gezien? Met KUO in de auto reden we vrijdag naar de begrafenisdienst in Bakhuizen. Eten en drinken mee, strakblauwe lucht, het leek alsof we een dag naar het strand gingen. De Sint Odulfuskerk zat helemaal vol. Een zee van wilde bloemen bij het altaar. Na de dienst sloeg het weer om, de hemel keerde zich binnenstebuiten. Sigrid Kingma had een stipjesparaplu. Sommigen staken onder de bomen een sigaret op. En toen wist ik wanneer ik Hindirk voor het laatst zag. Het was in de Westerkerk, op 30 januari. De avond dat je benoemd werd tot nieuwe stadsdichter van Leeuwarden. Apart toch? Gabrielle Terpstra en ik presenteerden, iemand riep iets uit het publiek. Het was Hindirk. Ik reageerde maar half. Wat hij zei weet ik niet meer, behalve dat het – excusez le mot – doodsloeg. Na de ceremonie heb ik niet meer met hem gesproken, misschien oogcontact, een knikje, die glimlach van hem, wie weet. Hij wilde de laatste tijd niemand meer zien. Zijn bundel ligt op tafel naast me, ik durf hem niet op te ruimen. Ik hoop, Marrit, de volgende keer een happy brief. In elk geval, wat er ook gebeurt, laat ons contact houden.
Met warme groet,
Arjan
Leave Marrit,
Wat in nuvere wike. Tiisdei ha ik middeis it kolleezje foar de Skriuwersfakskoalle taret. It tema: ritmysk skriuwen, mei as foarbyld in gedicht fan Hindirk Hannema. In oerke letter mailde ien dat Hindirk dea is. Hy wie noch mar 33 jier. Ik woe it net leauwe, tocht oan in nije, rare stunt fan ús leave kollega-dichter. Dêr soe ik minder fan opsjen. Woansdeis de hiele dei mei berneboeke-ambassadeur Tialda Hoogeveen workshopt op in basisskoalle yn De Gerdyk. Yn it middeisskoft kuieren we troch it doarp. De wyn helle oan, it stie op reinen. Jûns yn Ljouwert nei in spontaan organisearre byienkomst west, yn de Kleine Bagijn. Stilte en triennen en fragen. Wannear hie ik him foar it lêst sjoen? Mei KUO yn de auto rieden we freed nei de begraffenistsjinst yn Bakhuzen. Iten en drinken mei, strakblauwe loft, it like as gongen we in dei nei it strân. De Sint Odulfustsjerke siet hielendal fol. In see fan wylde blommen by it alter. Nei de tsjinst sloech it waar om, de himel kearde him binnenstbûten. Sigrid Kingma hie in stipkesparaplu. Guon stieken ûnder de beammen in sigaret op. En doe wist ik wannear’t ik Hindirk foar it lêst seach. It wie yn de Westertsjerke, op 30 jannewaris. De jûn dat’sto beneamd waardst ta nije stedsdichter fan Ljouwert. Apart no? Gabrielle Terpstra en ik presintearren, ien rôp wat út it publyk. It wie Hindirk. Ik reagearre heal. Wat hy sei, wat ik sei, dat wit ik net mear, behalve dat it – excusez le mot – deasloech. Nei de seremoanje ha ik net mear mei him praat, miskien eachkontakt, in knikje, dy glimk fan him, wa wit. Hy woe de lêste tiid gjinien mear sjen. Syn bondel leit op tafel njonken my, ik doar him net op te romjen. Ik hoopje, Marrit, de oare kear in happy brief. Yn alle gefallen, wat der ek bart, lit ús kontakt hâlde.
Mei waarme groet,
Arjan
dat dit tot de mogelijkheden behoorde,
konden we weten toen we aan elkaar begonnen,
zonder enige moeite wonderden we het dagelijkse
omhoog, verwarmden we de smoor in onze hoofden,
wat er toen gebeurde: duizend rode draden
als warme lenteregens, drenkten de grond
achter je ogen en toen werd je meegenomen,
zo is het gegaan, zachter dan dit kan ik niet
dat dit ta de mooglikheden hearde,
koenen we witte doe’t we oan elkoar begûnen,
sûnder de minste muoite wûnderen we it deistige
omheech, ferwaarmden we de smoar yn ús hollen
wat der doe barde: tûzen reade triedden,
as waarme maitiidsrein, fersûpten de grûn efter
dyn eagen en doe waardst meinommen,
sa is it gongen, sêfter as dit kin ik net
dat dit tot de mogelijkheden behoorde
dat dit tot de mogelijkheden behoorde,
konden we weten toen we aan elkaar begonnen,
zonder enige moeite wonderden we het dagelijkse
omhoog, verwarmden we de smoor in onze hoofden,
wat er toen gebeurde: duizend rode draden
als warme lenteregens, drenkten de grond
achter je ogen en toen werd je meegenomen,
zo is het gegaan, zachter dan dit kan ik niet
Misschien lijkt dit, lieve – tot nu toe geduldige – lezer, u wel in erg particulier klein moment van geluk, om zó een tekst na te pluizen, door overschrijven na te lezen. Zit meneer hier wat te pronken met zijn dode talen. Jazeker, dat doet hij, en dan nog andere vertaling van het stuk ernaast, de woordenboeken, straks ook de synopsis en commentaren. Het is het lezen. Niet lezen als verstrooiïng, als televisie op papier. Niet omdat de boekhandel het op de bestsellerdisplay legt. Maar het lezen als iets wezenlijks, als zingeving. Ja zelfs, een geconcentreerd, een diep lezen in de – vergeef het mij – existentiële strijd om onze aandacht, om ons verstand, om ons hart en onze ziel.
Faaks liket dit, leave – oant no ta geduldige – lêzer, jo wol in hiel partikulier lyts momint fan gelok ta, om sa in tekst nei te sykjen, oerskriuwend oer te eidzjen. Sit menear hjir wat te moai-eagjen mei syn deade talen. Ja yndie dat docht er, en dan noch oare oersettings fan itselde stik derneist, de wurdboeken, skielk ek de synopsis en kommintaren. It is it lêzen. Net lêze as ferstruiïng, as tillevyzje op papier. Net om’t de boekhannel it op ’e bestsellerdisplay leit. Mar it lêzen as wat wêzentliks, as sinjouwing. Ja sels, in konsintrearre, in djip lêzen yn de – ferjou it my – eksistinsjele striid om ús oandacht, om ús ferstân, om ús hert en siele.
Ik ril de wind nee niet de wind
Wankel verlies ik mijn evenwicht
Word een werveling het wilde blad
Dat rondtolt in de tuin bewogen wordt
Door iets buiten zich nee niet de wind
Dat niet nadenkt over vallen maar danst
En maar wervelend en tollend dansen blijft
Tot het ten slotte zacht landt op het gras
Nee niet het zachte gras maar jij weer jij