Ik heb je lief zoals je soms
gelijk een gouden zomerdag bent
nee nee nee
ik heb je lief zoals je bent
nee nee
ik heb je lief zoals
nee
ik heb je lief
Toen het feest van de zebra op zijn hoogtepunt was stond de muis op om een toespraak te houden. Het applaus dat hem begroette was zo luid dat de eekhoorn met stoel en al omviel. Degenen die al sliepen droomden dat het onweerde en verscholen zich haastig op beschutte plaatsen in de hoeken van hun slaap.
‘Vrienden!’ begon de muis.
Weer klapten en juichten de dieren. Nog nooit had de muis een toespraak gehouden. Maar men vermoedde, zonder te weten waarom, dat hij buitengewoon mooi kon spreken.
De muis maande tot stilte. ‘Ik ben bedroefd,’ zei hij. Het werd plotseling heel stil op de open plek in het bos waar alle dieren zaten of lagen. De maan scheen recht naar beneden en verlichtte de gespannen gezichten.
‘Ik ben bedroefd’, zei de muis nogmaals. ‘Want spoedig zal ik uitgesproken zijn. En dan zal alles, ja alles wat ik te zeggen heb nog steeds onuitgesproken zijn.’
‘0’, zuchtten de dieren. Wat jammer.’
‘Er zal daar geen tijd meer voor zijn.’
‘Spreek eeuwig!’ schreeuwde de egel.
‘Hoe lang duurt eeuwig?’ vroeg de merel fluisterend aan de duif.
‘Totdat niemand meer kan,’ zei de duif zacht.
‘Nee,’ zei de muis. ‘Want zelfs dan zou ik nog geen woorden kunnen vinden om alles te zeggen wat ik zeggen wil.’
De dieren lieten hun hoofden op hun borden zakken of leunden op de schouders van hun buren. De zalm zwom dicht tegen de steur aan en de olifant vleide zijn slurf tegen de flank van de eland.
‘Dank jullie wel,’ zei de muis zacht, en met een vorstelijk gebaar van zijn rechterarm ging hij weer zitten.
Er was geen dier dat niet verlangde naar de mooie dingen die nu onuitgesproken bleven. En toch zei iedereen: ‘Wat heeft hij mooi gesproken!’ ‘Wat sterk!’ ‘Wat aangrijpend!’ ‘Wat schoon!’
Alleen de leeuwerik klapwiekte plotseling omhoog, bleef boven de tafel hangen en riep: ‘maar hij heeft niets gezegd! Niets!’
Iedereen zweeg en keek naar de muis. Maar de muis zat onverstoorbaar op een stukje belegen kaas te knabbelen en zei: ‘Dat zei ik toch?’
‘Dat zei hij toch!’ riep iedereen toen en keek woedend naar omhoog naar de leeuwerik.
‘Niets!’ riep de leeuwerik. ‘Niets! Niets! Hij heeft niets gezegd!’ Hij klom steeds verder en verdween achter een wolk.
‘Kom, ik stap eens op,’ zei de eekhoorn. ‘Ik heb nog iets te doen.’
‘Ik ook,’ zei de tor. ‘En niet weinig ook.’
Binnen enkele ogenblikken was het grasveld verlaten. Alleen de zebra zat daar nog, en de muis die onvermoeibaar doorging met knabbelen.
‘Wat wilde je nou eigenlijk zeggen?’ vroeg de zebra voorzichtig.
‘Niets,’ zei de muis. ‘Dat zei ik toch?’
De zebra zweeg. De muis had de belegen kaas op en begon aan de vette kaas die daar naast de jonge, de magere, de volle, en de oude kaas lag. Gestaag at hij verder.
Mijn hele leven heb ik het verschrikkelijk gevonden ergens het middelpunt te zijn. Ik ben er te verlegen voor. Het liefste was ik alleen. Als kind vond ik het het prettigst alleen thuis te spelen. Als jong meisje had ik altijd vriendinnen die knap en levendig waren, omdat er dan minder notitie van mij genomen werd. Niet dat ik die bewust uitzocht, nee, het kwam altijd vanzelf. Mijn moeder zei wel eens: Waarom heb je toch altijd van die drukke vriendinnen? Ik vond het prettig. Zo hoefde ik nooit veel te zeggen.
Een zondagmiddag. Mijn nieuwe geliefde en ik stonden nadat we een paar uur in de stad hadden doorgebracht weer voor de deur van zijn huis. Ik belde aan. ‘Drukte je nou op de bel?’ vroeg hij en duwde de deur open. Ja, ik had op de bel gedrukt. Terwijl hij naast me had gestaan, de sleutel uit zijn jaszak had gehaald en in het slot gestoken, waren mijn gedachten er niet bij geweest en had ik gedaan wat ik al weken deed op het moment dat ik voor zijn deur stond: aanbellen. Niet iets om buitengewoon over in te zitten. Beetje vreemd, verstrooid, meer niet. Mijn gevoel dacht iets anders. Mijn gevoel dacht dat mijn nieuwe geliefde me verafschuwde: wie belt er nu aan wanneer de enige die thuis had kunnen zijn naast haar staat en de deur aan het openmaken is. Wat is dat voor iemand?! Al mijn vrolijkheid en schoonheid, al mijn warmte, slimheid, originaliteit, al ons samen lachen, alles wat wij tot nu toe hadden gedeeld, was zijn waarde kwijtgeraakt. Welke man wil er nu een vrouw die er met haar gedachten niet bij is? Hij zou de gebeurtenis opslaan samen met andere gebeurtenissen – de andere keren waarop ik iets stoms, doms, onhandigs, onvrouwelijks, onnadenkends had gedaan. En de keren dat ik dat nog ging doen.
Ja heeft een taak:
het behoedt de mensen.
Het kust ze en dekt ze toe,
ruimt de liefde op die ze laten slingeren
en stuurt nieuwsgierigen weg:
de mensen slapen, ze hebben gespeeld, ze zijn moe.
Maar soms breekt Ja –
langs een van de beroemde lijnen van ondraaglijkheid –
en bloedt.
Bloed stroomt over de vloer door de gang de trap af
de straat op
(“moet stromen! moet stromen!” fluisteren de zijden pantoffels
onder het bed,
fluisteren de geraniums voor het raam, fluistert een schemerlamp)
en de mensen draaien hun rug naar elkaar toe
en slapen verder,
steeds verder.
(Nee houdt zijn oor tegen hun deur.)
Als ik oud ben wil ik oude handen
die, als op de reliëfkaart
van een basisschool
hun gebergte, hun rivieren
durven tonen. – Verre landen
waar ik kan wonen.
Ervaren aderen,
vingers met verhalen,
Handen
die ergens waren;
op schouders, om een hart,
in andere handen.
Aan relings, zwaaiend,
aaiend langs de wanden
van een huis ver van hun huis.
Handen wil ik
vol geschiedenis
en aardrijkskunde:
Reizigers, na vele avonturen
veilig thuis.
Het was donker in de slaapkamer, maar de telefoon op zijn hoofdkussen
straalde blij. ‘Baptiste is aan het typen’ zei het scherm. Ate lag op zijn buik
op bed. Hij tikte op Baptistes nieuwe profielfoto. Baptistes gezicht was één
brede lach. Alles lachte mee, niet alleen zijn mond en ogen, maar ook zijn
kin en kroeshaar. Ate probeerde zich hem voor te stellen terwijl hij
zorgelijk keek. Dat lukte niet. Baptistes gezicht was niet gemaakt voor
zorgen. Zijn bericht kwam binnen.
Slecht nieuws…
Daar schrok Ate niet van. Hij had eerder ‘vervelend’ ‘rampzalig’ en ‘droevig’
nieuws gehad, en tot nu toe was dat altijd meegevallen.
O ja? Wat dan?
Ze whatsappten nu bijna een halfjaar met elkaar. Elke dag twee keer een
minuut of vijf, niet heel lang dus. Meestal appten ze ook niks bijzonders.
Toch keek Ate de hele dag uit naar vier uur ’s middags en halfelf ’s avonds.
Hij vond het fijn dat ze op elkaar leken. Nou ja, Baptiste was zwart en
illegaal in België, en zelf was hij wit en legaal in Nederland. En Baptiste was
altijd blut en zelf kreeg hij zijn zak- en kleedgeld soms niet op. Maar dat was
allemaal onbelangrijk. Ze keken dezelfde YouTube-kanalen, en het liefste
die van Geoff en Jack. Niet de grappigste of gekste YouTubers van de
planeet, maar wel de aardigste. En over Geoff en Jack was altijd iets te
zeggen: over hun video’s, over reacties op hun posts, over hun kleren, hun
haar, hun huis…
Ates telefoon zoemde.
Ik schrijf omdat ik wil schrijven
dat ik gelukkig ben
Op een dag zal het zover zijn
en zal ik schrijven-
met mijn tong tussen het puntje van mijn tanden,
en met rode oren en rode wangen;
ik ben gelukkig.
Als ik daarna ooit nog twijfel
en meen dat ik verdrietig ben of de wanhoop nabij
of zelfs reddeloos verloren,
kan ik altijd opzoeken wat ik werkelijk ben:
gelukkig.
Ik was een meisje in een mand bij mijn moeder achter op de fiets. De mand
was om me heen, om mijn buik, mijn onderrug, mijn benen die aan één kant
langs het wiel naar beneden hingen. Ik zag de planken van de brug onder
ons door schieten. Steeds een plank en dan een donker randje. Plank,
randje, plank, randje. De randjes, ruimte tussen de planken, water onder de
brug.
In een zitje aan mijn moeders stuur. Voor aan het zitje zat een extra stuur:
een stang met zwarte handvatten. Wanneer ik de linkerkant van dat stuur
naar me toe bewoog, ging de rechterkant naar achteren, en andersom. Ik
wist dat mijn stuur geen echt stuur was. Eerst vond ik dat jammer. Tot ik
ontdekte hoe het voelde om mijn stuur recht te houden terwijl mijn moeder
een bocht omfietste. Of, wanneer mijn moeder rechtdoor fietste, fanatiek te
doen alsof ik een bocht omging. Wat ik ook graag deed: de handvatten
stevig beetpakken en ze zo snel als ik kon naar voor naar achter naar voor
naar achter naar voor naar achter te bewegen. En dat mijn moeder dan
onafhankelijk van mij gewoon doorfietste. Soms wilde ik juist met haar
meesturen.
Mijn moeder bleef me in dat zitje zetten toen ik er eigenlijk al te groot voor
was en het een heel gedoe was mij in en uit het stoeltje te krijgen. Het gedoe
maakte mijn moeder bozig. Alsof ik iets fout deed door zo hard te groeien.
Ik probeerde zo goed mogelijk te helpen maar wist niet hoe dat moest. Ik
was opgelucht als het weer was gelukt. Ik maakte me zorgen. Op een dag
zou mijn moeder me nog net in het stoeltje krijgen, tijdens het fietsen
groeide ik verder, en ze kreeg me er niet meer uit.
Wat als het niet de schuld is
van mijn krappe jas. Wat als
de hele wereld past, maar niet
bij mij. Wat als straks blijkt
dat ik al jaren word gemist
in het heelal. Wat zou ik gaten
springen in de lucht. Wat ben
ik buitenaards. Wat mij nog
mooier lijkt is dit: dat ik twee
vleugels van mijn vader krijg.
Dat mijn moeder voor me staat
en zegt: verbaas ons maar.
Dat brullen wil ik van ze horen.
Dat ik moet leren vliegen met
de kleren die ik draag. Dat mijn
schouders breder worden
en de wereld weer mijn maat.