1949. Een mooie lentenamiddag. De zon schijnt vrolijk door de vensters van ons klaslokaal.
Vijfentwintig veertienjarigen, waaronder ik.
In principe zouden we nu een les aardrijkskunde moeten krijgen. Maar wij
hebben juist gehoord dat de leraar ziek is.
Wie zal hem vervangen? Wij hopen dat het een van de opzichters onder de
oudere leerlingen zal zijn, want zulke uurtjes zijn altijd gemakkelijk. Als hij zwak is,
leggen we hem het vuur aan de schenen. Als hij streng is, kunnen we al vroegtijdig
aan ons huiswerk beginnen, gerustgesteld dat hij op die manier ook zelf verder kan
werken: hij laat ons met rust op voorwaarde dat wij ons koest houden.
Eén van ons houdt de wacht op de gang, klaar om ons tijdig te waarschuwen.
De rest van de klas dolt wat tussen de schoolbanken.

Vijf minuten later loopt onze wachter snel weer de klas in, signalerend dat we
moeten zwijgen. ‘Het is Joppy!’ sist hij.
Onze vrees roept ons tot de orde.
Wij staan allemaal recht wanneer meneer James O. Peters, hoofd van de
afdeling Engels op onze school, de kamer binnenkomt, met zijn toga fladderend
achter hem aan. In de ene hand houdt hij een plaat en een hoop boeken vast; in de
andere hand een grammofoon.
Wij noemen hem altijd Jop of Joppy – tenzij hij ons kan horen. Niemand weet
waarvoor die ‘O’ staat. ‘Oerlelijk,’ zeggen sommigen, want – om eerlijk te zijn – hij is
niet echt moeders mooiste: groot, graatmager en slungelig, met dunner wordend
haar, de kleur van zout en peper, schele ogen, een dikke bril en een kleine mond.
Maar het is niet enkel zijn voorkomen dat ons angst inboezemt. Hoewel wij nooit les
van hem gehad hebben, weten wij maar al te goed dat hij een reputatie heeft als een
taaie. Onze klasopzichter, een leerling in het zesde jaar en een lid van Joppy’s ‘elite’,
heeft ons gewaarschuwd dat hij geen genade toont en geen gevangenen neemt! Het
schijnt dat zelfs de schooldirecteur bang voor hem is.
Terwijl Jop zijn boeken en de plaat op de leraarstafel deponeert en de stekker
van de grammofoon in het stopcontact steekt, staan wij stokstijf naast onze
schoolbanken.
Hij draait zijn hoofd, kijkt ons aan en knikt met zijn hoofd dat we mogen
neerzitten.
Dan tilt hij het deksel van de grammofoon op en legt hij de plaat op de
draaitafel. Met een stem zo scherp als een mes zegt hij: ‘Luister!’